के-के ट्रेड हुन्छ?
स्टक (Stocks), फरेक्स (Forex), सुन (Gold) र क्रिप्टो (Crypto) को फरक। सिम्बोल पनि बुझ।
स्टक: कम्पनीको सानो हिस्सा
स्टक (Stock) वा सेयर भनेको कम्पनीको स्वामित्वको सानो हिस्सा हो। कम्पनीको कमाइ, भविष्यप्रतिको अपेक्षा र सेयरको मागले मूल्यमा असर पार्न सक्छ। सेयर बजारको ट्रेडिङ समय र नियम एक्सचेन्ज (Exchange) अनुसार फरक हुन्छन्।
काल्पनिक कम्पनीको 10 सेयर, प्रति सेयर 100 मा किन्यौ। कुल मूल्य 1,000। प्रति सेयर 95 भए खर्चको हिसाब नगर्दा मूल्य 950 हुन्छ।
याद राखकम्पनीको नाम मन पर्नु र राम्रो मूल्यमा किन्नु फरक कुरा हुन्।
फरेक्स: दुईवटा मुद्राको जोडी
फरेक्स (Forex) मा मुद्रा जोडी (Currency pair) हेरिन्छ। EUR/USD मा EUR पहिलो मुद्रा, USD दोस्रो। मूल्य 1.1000 भन्नाले 1 EUR को मोल 1.10 USD हो। EUR/USD बढ्नु भनेको EUR, USD को तुलनामा महँगो हुनु हो। फरेक्स सामान्यतया सोमबारदेखि शुक्रबारसम्म लगभग 24 घण्टा चल्छ; सप्ताहान्त, बिदा र सेवा प्रदायकका विश्राम समय फरक हुन्छन्।
EUR/USD 1.1000 बाट 1.1010 भयो: फरक 0.0010, सामान्य नियममा 10 पिप (pip)। धेरैजसो जोडीमा 1 पिप = 0.0001; JPY जोडीमा सामान्यतया 0.01।
याद राखपिप मूल्यको एकाइ हो, तिम्रो नाफा होइन। नाफा परिमाण र कन्ट्र्याक्टमा पनि भर पर्छ।
सुन: XAU/USD के हो?
XAU सुनको कोड हो; USD अमेरिकी डलर हो। XAU/USD ले सामान्यतया 1 ट्रोय औंस सुनको USD मूल्य देखाउँछ। अनलाइन सुनको उत्पादन किन्दैमा भौतिक सुन नै पाइन्छ भन्ने हुँदैन। उत्पादन ETF (एक्सचेन्जमा किनबेच हुने फन्ड), CFD (मूल्यको फरकमा हुने सम्झौता), फ्युचर्स (Futures, पछिको मितिमा हिसाब मिलान हुने सम्झौता) वा अन्य रूपमा हुन सक्छ।
काल्पनिक XAU/USD 2,400 भन्नाले एक ट्रोय औंस सुनको मूल्य 2,400 अमेरिकी डलर देखाइएको हो। लट (Lot) भनेको परिमाणको एकाइ हो। “1 लट” कति सुन हो भन्ने ब्रोकरको कन्ट्र्याक्ट स्पेसिफिकेसन हेर्नुपर्छ। यो आजको मूल्य होइन।
याद राखसुनको गहना र अनलाइन कन्ट्र्याक्ट एउटै होइनन्। के किन्दैछौ र त्यसको ट्रेडिङ समय कति हो, उत्पादन हेरेर जाँच।
क्रिप्टो: डिजिटल सम्पत्ति
बिटकोइन (Bitcoin) र इथर (Ether) जस्ता क्रिप्टो (Crypto) डिजिटल सम्पत्ति हुन्। धेरै क्रिप्टो बजार 24/7 चल्छन्; एक्सचेन्जको सेवा रोकिनु पनि सक्छ। मूल्यको जोखिमसँगै वालेट, ह्याकिङ, ठगी र प्लेटफर्म असफल हुने जोखिम पनि हुन्छ।
चार्टमा BTC/USD देख्दा बिटकोइनको USD मूल्य बुझिन्छ। तर सम्पत्ति आफ्नै वालेटमा छ कि प्लेटफर्ममा छ? यसअनुसार सम्पत्तिमा पहुँच गुम्ने वा सुरक्षित राख्न नसक्ने जोखिम फरक हुन्छ।
याद राखनेपालमा क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार निषेध छ भनेर नेपाल राष्ट्र बैंक (NRB) ले जनाएको छ। यहाँ परिचय सिक्नका लागि हो, ट्रेड गर्ने निम्तो होइन।
बजार छान्नुअघि चार कुरा
तिमी वास्तवमा के किन्दैछौ: सम्पत्ति नै, कि त्यसको मूल्यसँग जोडिएको सम्झौता? कति समय बजार खुल्छ? खर्च र अधिकतम घाटा के हुन सक्छ? तिम्रो बसोबास र खाताको देशमा कानुनी रूपमा मिल्छ? यी कुरा पहिले बुझ।
फरेक्स र सुनको रिटेल कन्ट्र्याक्टमा लिभरेज (Leverage) हुन सक्छ। स्टकको नगद खरिदसँग त्यसको जोखिम एउटै हुँदैन। “सबै चार्ट उस्तै देखिन्छ” भन्दैमा सबै उत्पादन उस्तै होइनन्।
याद राखनेपाली बोल्ने सबै एउटै देशमा बस्दैनन्। आफ्नो देशका हालका नियम हेर; अमेरिकाका नियम सबैलाई लागू हुँदैनन्।
पढेको कुरा याद छ?
चारवटा अभ्यास प्रश्न। अन्तरक्रियात्मक क्विजका लागि JavaScript खोल।
- स्टकले सामान्यतया के जनाउँछ?
- कम्पनीको स्वामित्वको हिस्सा
- सधैं निश्चित ब्याज
- सुनको टुक्रा
- EUR/USD 1.1000 को अर्थ के हो?
- 1 USD = 1.10 EUR
- 1 EUR = 1.10 USD
- नाफा 1.10 USD
- XAU/USD चार्ट देख्दैमा के निश्चित हुँदैन?
- मूल्य USD मा देखाइएको छ
- XAU सुनसँग सम्बन्धित छ
- तिमीले भौतिक सुन नै किनेका छौ
- क्रिप्टोबारे सिक्दैमा नेपालमा त्यसको कारोबार गर्न पाइन्छ?
- पाइन्छ, कारोबार स्वतः कानुनी हुन्छ
- पाइँदैन; NRB ले निषेध गरेको छ, सिकाइलाई अनुमति नठान
- एप डाउनलोड भयो भने पाइन्छ
स्रोत र थप पढाइ
Investor.gov · क्रिप्टो (Crypto) को जोखिम
Nepal Rastra Bank · क्रिप्टोकरेन्सी (Cryptocurrency) सम्बन्धी सोधिने प्रश्न